بررسی عوامل اجتماعی و فرهنگی مؤثر بر گرایش به طلاق عاطفی (مورد مطالعه: زوجین مراجعه کننده به مراکز مشاوره شهر قائمشهر)

نوع مقاله : پژوهشی-آمیخته

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه جامعه شناسی، واحد بابل، دانشگاه آزاد اسلامی، بابل، ایران

2 گروه جامعه شناسی، واحد بابل، دانشگاه آزاد اسلامی، بابل، ایران

3 گروه جامعه شناسی، واحد بابل، دانشگاه آزاد اسلامی، بابل، ایران.

چکیده
هدف: هدف پژوهش حاضر بررسی عوامل اجتماعی و فرهنگی مؤثر بر گرایش به طلاق عاطفی در بین زوجین مراجعه کننده به مراکز مشاوره شهر قائمشهر بود.
روش پژوهش: پژوهش فوق، از نظر هدف، تحقیقی کاربردی است و از نظر روش، توصیفی ـ همبستگی و از نوع پیمایشی است. ابزار گردآوری اطلاعات پرسشنامه 65 سوالی (محقق ساخته) است. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه مردان و زنان متأهل شهر قائمشهر می‌باشند که به منظور مشاوره خانوادگی به مراکز مشاوره این شهر مراجعه کرده‌اند که تعداد آن‌ها 1134 نفر بود. به منظور تعیین حجم نمونه در تحقیق حاضر از فرمول کوکران استفاده شد و حجم نمونه 288 نفر به دست آمد.
یافته‌ها: نتایج نشان داد بین روابط فرا زناشویی زوجین و طلاق عاطفی زوجین (با ضریب همبستگی 61 درصد)، بین سبک زندگی مدرن زوجین و طلاق عاطفی زوجین (با ضریب همبستگی 63 درصد)، بین سطح فردی و طلاق عاطفی زوجین (با ضریب همبستگی 59 درصد)، بین فرستایش سرمایه اجتماعی خانواده و طلاق عاطفی زوجین (با ضریب همبستگی 69 درصد)، بین فرستایش سرمایه فرهنگی خانواده و طلاق عاطفی زوجین (با ضریب همبستگی 67 درصد)، بین پایگاه اجتماعی- اقتصادی و طلاق عاطفی زوجین (با ضریب همبستگی 60 درصد) همبستگی معنی‌داری وجود دارد.
نتیجه‌گیری: طلاق عاطفی یکی از آسیب‌هایی است که بسیاری از خانواده‌ها با آن مواجه هستند. فروپاشی پیوندهای زناشویی از برجسته‌ترین نمونه‌های تحولات مرتبط با خانواده امروزی است. ازاین‌رو، ضرورت بررسی عوامل مؤثر بر طلاق عاطفی هرچه‌بیشتر احساس می‌گردد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله English

Investigating social and cultural factors affecting the tendency towards emotional divorce (Case study: couples referring to counseling centers in Qaemshahr city)

نویسندگان English

Zahra Aghajani 1
Ali Rahmani Firouzjah 2
Abolghasem Hyderabadi 3
1 PHD Student, Department of Sociology, Babol Branch, Islamic Azad University, Babol, Iran
2 Department of Sociology, Babol Branch, Islamic Azad University, Babol, Iran
3 Department of Sociology, Babol Branch, Islamic Azad University, Babol, Iran.
چکیده English

Abstract
Purpose: The present study aims to examine the social and cultural factors influencing the tendency toward emotional divorce among couples referring to counseling centers in the city of Qaemshahr.
Method: This research is applied in terms of purpose and descriptive–correlational with a survey design in terms of methodology. Data were collected using a researcher-made questionnaire consisting of 65 items. The statistical population included all married men and women who visited family counseling centers in Qaemshahr, totaling 1,134 individuals. Using Cochran’s formula, a sample size of 288 participants was determined.
Findings: The results revealed significant correlations between extramarital relationships and emotional divorce (r=0.61), between modern lifestyle and emotional divorce (r = 0.63), between individual-level factors and emotional divorce (r= 0.59), between the erosion of family social capital and emotional divorce (r=0.69), between the erosion of family cultural capital and emotional divorce (r=0.67), and between socioeconomic status and emotional divorce (r=0.60).
Conclusion: Emotional divorce is one of the key challenges confronting many contemporary families. The deterioration of marital bonds represents one of the most prominent manifestations of current transformations within the family structure. Therefore, identifying and analyzing the factors contributing to emotional divorce is increasingly essential.

کلیدواژه‌ها English

Social factors
cultural factors
emotional divorce
lifestyle
 1.      ارباب زاده، پروین، کاظمی پور، شهلا، معینی، سید رضا. (1401). شناسایی و ارزیابی محرک‌های بروز طلاق عاطفی در میان زوجین تهرانی از دیدگاه متخصصان با رویکرد تصمیم‌گیری چندمعیارۀ گروهی، فصلنامه جامعه شناسی کابردی،33(4)، 145-178.
2.      اعتمادی، مهری، خباززاده، مهناز. (1403). بررسی نقش میانجی بلوغ عاطفی در رابطه بین گرایش به اعتیاد به فضای مجازی و طلاق عاطفی در زنان متأهل. فصلنامه مطالعات روانشناسی و علوم تربیتی (موسسه آموزش عالی نگاره)، (85)، 437- 447.
3.      افخمی پوستچی، مینا، علی دوستی، فاطمه. (1401). نقش تعدیل‌گر سبک‌های حل تعارض در رابطه تعارضات زناشویی و طلاق عاطفی. فصلنامه مطالعات اسلامی ایرانی خانواده، (6)، 1- 18.
4.      امیدپور، آرزو؛ اکبری، بهمن، شاکری نیا، ایرج. (1403). اثربخشی درمان فراتشخیصی بر توافق پذیری زنان با طلاق عاطفی مراجعه کننده به مراکز مشاوره روانشناختی رشت. فصلنامه مهارت‌های روانشناسی تربیتی، (6)، 1-11.
5.      بشرپور، سجاد، فریور، مهران، عبادی، متینه. (1400). مدل‌یابی علّی طلاق عاطفی در زنان براساس صفات تاریک شخصیت: با نقش میانجی عزت‌نفس جنسی». فصلنامه مطالعات زن و خانواده، 9(20)، 50-29.
6.      توکلی، آتینا. (1403). اثربخشی آموزش سبک‌های ارتباطی بر کیفیت ارتباط زوجین در معرض طلاق عاطفی. فصلنامه مطالعات کاربردی در علوم اجتماعی و جامعه شناسی،7(30)، 29- 36.
7.      خواجه نوری، بیژن، نقشبندی، شیما. (1402). مقایسۀ اجتماعی، طلاق عاطفی و نقش رسانه‌ها در میان زنان متأهّل شهر شیراز و دلالت‌های آن بر دوام خانواده. فصلنامه تداوم و تغییر اجتماعی، (3)، 7- 24.
8.      صداقت، مستوره، افراعی، رؤیا. (1401). اثربخشی طرحوارۀ درمانی بر کاهش طلاق عاطفی زنان دارای همسر نظامی». فصلنامۀ روانشناسی نظامی، 13(41)، 164-147.
9.      عابدی ولوکلائی، سیده فاطمه؛ یوسفی طالشی، زینب؛ خانمحمدی، ارسلان. (1403). اثربخشی آموزش ذهن‌آگاهی بر ابعاد نارسایی هیجانی و تحمل پریشانی زنان دارای گرایش به طلاق عاطفی. فصلنامه روانشناسی و روانپزشکی شناخت،11(5)، 118 -131.
10.  مشهدی عباسی، سیدمجید و شجری، نگین. (140). رابطه حمایت اجتماعی بر تاب آوری طلاق عاطفی زوجین، مجموعه مقالات هفتمین همایش ملی تحقیقات میان رشته‌ای در مدیریت و علوم انسانی، تهران.
11.  مصدق، هانیه؛ پارساکیا، کامدین، دربانی، سیدعلی. (1402). نقش واسطه‌ای رضایت جنسی در رابطه میان ویژگی‌های شخصیتی و طلاق عاطفی در مردان. فصلنامه خانواده درمانی کاربردی،14(4)، 191-202.
12.  مصلایی راد، سارا؛ ملکیان، نازنین. (1402). بررسی رابطه بین ارتباطات میان فردی در شبکه اجتماعی اینستاگرام با طلاق عاطفی در زوجین استان البرزفصلنامه پژوهش‌های جامعه شناختی، 17(1)، 81- 102.
13.  معروفی، بنفشه، رحیمی، محمّد، فتحی، لیلا و افراسیابی، فاطمه. (1400). بررسی عوامل اجتماعی و فرهنگی مؤثّر بر گرایش به طلاق عاطفی مورد مطالعه: زوجین مراجعه‌کننده به مراکز مشاوره شهر تهران، فصلنامه زن و جامعه، (45)، 179-194.
14.  ممتازی، مهبان. (1401). رابطه بهزیستی اخلاقی با کاهش تعارضات زناشویی و طلاق عاطفی. فصلنامه اخلاق در علوم و فناوری، 17(4)، 97- 102.
15.  همت جو، المیرا. (1403). بررسی تأثیر زوج‌درمانی هیجان‌مدار بر نشخوار فکری مشترک و سبک‌های دلبستگی زناشویی در زوجین مبتلا به طلاق عاطفی با پایداری ازدواج بالا در شهر مراغه. فصلنامه مطالعات روانشناسی و علوم تربیتی (موسسه آموزش عالی نگاره)، 72، 113-131.
16.  هوشمندی، رودابه؛ احمدی، خدابخش و کیامنش، علیرضا. (1400). شناسایی و سنجش عوامل محوری و پیرامونی تعارضات زناشویی در جمعیت فارسی زبان (مطالعه ترکیبی). خانواده درمانی کاربردی،2(4)، 406-383.
17.    Arslan, G., & Yıldırım, M. (2021). Coronavirus stress, meaningful living, optimism, and depressive symptoms: A study of moderated mediation model. Australian Journal of Psychology, 73(2), 19-28.
18.    Cheung, A., Chiu, T., & Choi, S. (2021). Couples’ self-control and marital conflict: Does similarity, complementarity, or totality matter more. Social Science Research, 102(2), 26-38.
19.    Damo, D. D., and Cenci, C. M. B. (2021). Emotional Divorce: Similarities and Differences According to the Position Occupied. Trends in Psychology, 29(3), 505-518.
20.    Ebrahimi, L., & Mohammadlou, M. (2021). A systematic review of the underlying factors of consensual divorce of couples in the last decade in Iran (88-98). Women and Society, (12), 19-29.
21.    Hasan, K. A. I. (2022). Emotional divorce and its relationship to psychological adjustment among a sample of couples in Ramallah and Al-Bireh Governorate (Doctoral dissertation, Al-Quds Open University). https://osol.qou.edu/handle/ 194/2734.
22.    Johannsen, M., Schlander, C., & Vestergaard, I. (2022). Group-based compassion-focused therapy for prolonged grief symptoms in adults – Results from a randomized controlled trial. Psychiatry Research, 314(9), 46-53.
23.    Kahler, C. W., Spillane, N. S., Day, A., Clerkin, E. M., Parks, A., Leventhal, A. M., & Brown, R. A. (2020). Positive psychotherapy for smoking cessation: Treatment development, feasibility, and preliminary results. The Journal of Positive Psychology, 9(11), 19-27.
24.    Mallory, A. B. (2022). Dimensions of couples' sexual communication, relationship satisfaction, and sexual satisfaction: a meta analysis. Journal of Family Psychology; 36(3), 358-71.
25.    Montesi J.L, Conner B.T, Gordon E.A, Fauber R L, Kim K.H, Heimberg R.G. (2022). On the relationship among social anxiety, intimacy, sexual communication, and sexual satisfaction in young couples. Archives of sexual behavior, 42(1), 81-91
26.    Nasershariati, M. (2022). The Effectiveness of Image Relationship Therapy on Cohesion–Family Flexibility and Happiness of Couples with Emotional Divorce. Human Relations Studies, 2(4), 22-31.
27.    Parsakia, K., Rostami, M., & Saadati, S. M. (2023). The Relationship between Emotional Intelligence and Marital Conflicts Using Actor-Partner Interdependence Model. Journal of Psychosociological Research in Family and Culture, 1(1), 23-28.
28.    Rashid, Kh., Hassanvand, F., Nabizadeh, S., & Rashti, A. (2018). Examining external factors affecting emotional divorce among women. Women and Family Studies, 7(1), 117-137.
29.    Skowron E.A. (2022). The role of differentiation of self in marital adjustment. Journal of Counseling Psychology, 47(2),229-237.

  • تاریخ دریافت 10 اردیبهشت 1404
  • تاریخ بازنگری 18 خرداد 1404
  • تاریخ پذیرش 23 تیر 1404