فصلنامه رهیافتی در جامعه شناسی و توسعه

چکیده هدف: هدف پژوهش حاضر، شناسایی و سطح بندی عوامل ادغام اجتماعی مبتنی بر کاهش رفتارهای پرخطر جوانان پسر بهبود یافته از اعتیاد بود. روش: روش پژوهش حاضر، توصیفی پیمایشی از نوع همبستگی بود. نمونه مورد مطالعه 384 نفر از جوانان پسر20تا30سال بهبود یافته از اعتیاد هستند که به مرکز درمان و بازتوانی کاهش آسیب در شهر تهران مراجعه کرده بودند که با روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای چند مرحله‌ای انتخاب شدند.جهت تحلیل عوامل ادغام اجتماعی مبتنی بر کاهش رفتارهای پرخطر جوانان پسر بهبود یافته از اعتیاد و سطح بندی هر یک از عوامل به دست آمده از مدل ساختاری تفسیری ISM استفاده شد.همچنین جهت بررسی روابط بین متغیر‌ها، شناسایی و سطح‌بندی عوامل از تحلیل عاملی تاییدی، تکنیک مدل سازی با استفاده از نرم افزارSmart PLS3 بهره گرفته شد. یافته‌ها: نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل داده‌ها نشان می‌دهد، 15مقوله شناسایی شد.مقوله‌های شناسایی شده شامل حمایت خانواده، پذیرش‌اجتماعی، توانمندسازی اقتصادی، دسترسی به خدمات روانشناختی، حمایت از سلامت جسمی، آموزش مهارت‌های زندگی، مشارکت در فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی، حمایت و مشارکت سازمان‌های غیردولت، تسهیلات مسکن پایدار، آموزش شغلی و فنی، ایجاد حس هویت و ارزش شخصی، برنامه‌های حمایتی دولتی، تسهیلات بازتوانی و بازگشت به جامعه، گروه‌های حمایتی و خودیاری، نظارت و پیگیری منظم می باشد. نتیجه‌گیری: ادغام اجتماعی یکی از مهمترین برنامه‌هایی است که از طریق آن می‌توان به کنترل اوضاع، حمایت‌های عاطفی و ابزاری جوانان پسر بهبود یافته از اعتیاد و در نتیجه کاهش آسیب‌های اجتماعی و رفتارهای پرخطر پرداخت.

چکیده هدف: هدف پژوهش حاضر، تحلیل و تدوین الگوهای برنامه ریزی توسعه‌ی گردشگری پایدار روستایی در روستای خبر بود. روش: این پژوهش از لحاظ هدف کاربردی-توسعه‌ای و از لحاظ روش توصیفی- تحلیلی است. جامعه آماری تحقیق شامل کلیه روستاییان روستای گردشگری بخش خبر شهرستان بافت بود به تعداد (756) نفر، که از این تعداد 255 بر اساس روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای و طبق فرمول کوکران به عنوان حجم نمونه انتخاب شدند. به منظور گردآوری داده‌ها از پرسشنامه‌ برنامه ریزی توسعه‌ی گردشگری پایدار روستایی استفاده شد. روایی و پایایی پرسشنامه به ترتیب 93/0 و 90/0 سنجیده شد. جهت شناسایی نقاط قوت، ضعف، فرصت‌ها و تهدیدها از هر دو ماتریس ارزیابی عوامل بیرونی(EFE) و دورنی (IFE) و جهت شناسایی الگوهای برنامه ریزی توسعه‌ی گردشگری پایدار روستایی از مدل برنامه ریزی استراتژیک، ماتریسSWOT استفاده شد. یافته‌ها: نتایج، گویای این است که با توجه به این موضوع که سطح آسیب پذیری روستاها، به دلیل توسعه ی گردشگری بسیار بالاست، برنامه ریزی و مدیریت در امر گردشگری، با توجه به محدود بودن فرصت ها و بالابودن نقاط ضعف، امری ضروری است. نتیجه‌گیری: صنعت گردشگری یکی از منابع مهم تولید، درآمد، اشتغال و ایجاد زیر ساخت ها برای نیل به توسعه پایدار بشمار می‌آید.

چکیده شبکه‌های اجتماعی در کنار امتیازهایی که دارند، استفاده بی‌رویه و اعتیاد گونه از این رسانه‌های نوین می‌تواند پیامدهای منفی ،چالش‌های بین نسلی و بطور کلی نابهنجاری‌ها و آسیب‌های اجتماعی زیادی را در زندگی افراد به وجود آورند. با این حال، براساس آمار، استفاده نامتعارف و مغایر با ارزش‌های جامعه از شبکه‌های اجتماعی یکی از پرکاربردترین و جذابترین انتخاب‌ها در میان جوانان ایرانی است. این مقاله با روش کیفی و با تکنیک فراتحلیل، مجموعه تحقیقات مربوط به این حوزه را مورد ارزیابی و شناخت قرار داده، و بعد از دسته بندی و نقد رویکرد آنان، چارچوب نظری پیشنهادی را برای تحلیل این پدیده ارائه نموده است. ادعای اساسی محققان این است که شناخت درست مسأله مستلزم استفاده از نظریه‌ای ترکیبی است. بدین ترتیب که هر دو دسته ویژگی‌های شبکه‌های مجازی(جنبه عرضه) و ویژگی‌های فرهنگی و ساختاری محلی- ملی(بستر تقاضا) در تعامل با یکدیگر چگونگی انتخاب‌های خاص کارگزاران در شبکه‌های مجازی را تعیین می‌کنند. تحلیل نظری تحقیقات پیشین نشان می‌دهد که در جامعه ما استفاده غیر متعارف و بیرویه از این شبکه‌ها در حال تبدیل شدن به تهدید می‌باشد تهدیدی که در صورت عدم شناسایی منجر به بحران‌های آتی خواهد شد، اما شناسایی این تهدیدها می‌تواند گامی مؤثر در راستای کاهش یا حذف آنها تلقی شود.

چکیده در دهه گذشته، ورود فناوری‌های نوظهور به‌ویژه هوش مصنوعی، تأثیرات عمیق و گسترده‌ای بر الگوهای کاری و ساختارهای اجتماعی در ایران رقم زده است. این پژوهش کیفی با رویکرد نظریه داده‌بنیاد، به بررسی دقیق و جامع پیامدهای هوش مصنوعی بر بازار کار و ساختارهای اجتماعی مرتبط می‌پردازد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با متخصصان فناوری، مدیران منابع انسانی و نیروی کار جمع‌آوری شده و با روش کدگذاری چندمرحله‌ای تحلیل گردیدند. یافته‌ها نشان می‌دهد که هوش مصنوعی علاوه بر افزایش بهره‌وری و ظهور مشاغل نوین و دانش‌بنیان، موجب حذف مشاغل تکراری و سنتی شده و شکاف مهارتی بین گروه‌های مختلف نیروی کار را گسترش داده است. همچنین این فناوری، تحولات بنیادین در روابط کاری و ساختار سازمانی به همراه داشته است. در کنار فرصت‌ها، چالش‌هایی نظیر تشدید نابرابری اجتماعی، افزایش احساس بیگانگی شغلی و تهدید عدالت دیجیتال نیز به وجود آمده‌اند. براین‌اساس، پیشنهاد می‌شود سیاست‌گذاران با تقویت آموزش مهارت‌های فناورانه و حمایت مستمر از گروه‌های آسیب‌پذیر، فرایند سازگاری جامعه با تحولات فناورانه را تسهیل و عدالت اجتماعی را حفظ کنند.

چکیده هدف پژوهش حاضر، واکاوی علل، زمینه‌ها و پیامدهای گرایش به ازدواج سفید با رویکرد جامعه‌شناختی در شهر شیراز بود. روش:روش پژوهش حاضر کیفی مبتنی بر روش نظریه زمینه‌ای بود. جامعه پژوهش شامل کلیه جوانان شهر شیراز (مرد و زن) که در این رابطه قرار گرفته و به صورت همخانه این سبک زندگی را انتخاب نموده‌اند بودند که براساس نمونه‌گیری گلوله برفی و با استفاده از تکنیک اشباع داده‌ها،19 نفر انتخاب شدند. جمع‌آوری داده‌ها با روش مصاحبه عمیق نیمه‌ساختاریافته و تحلیل داده‌ها با استفاده از روش گراندد تئوری (نظریه داده بنیاد) انجام گرفت. یافته‌ها:نتایج نشان داد‌67 کد از بین‌383 مفهوم شناسایی شد که‌‌67‌ کد اولیه در قالب‌9 مقوله شامل وضعیت اقتصادی افراد، کاهش هزینه‌های سر‌سام‌آور ازدواج دائمی،جهانبینی فردی، طرد خانوادگی، مدرنیته، تسهیل روابط دختر و پسر، استحاله ارزش‌های سنتی در ارزش‌های جهانی، مطلقه‌بودن، بی‌اعتمادی و عدم مسئولیت‌پذیری به ‌دست آمد. نتیجه‌گیری:جوانان به عنوان سرمایه‌های انسانی جامعه محسوب می‌شوند و با توجه به تغییر و تحولات سریع جامعه لزوم پژوهش و شناخت وضعیت آنها از اهمیت زیادی برخوردار است.

چکیده هدف پژوهش حاضر، شناسایی و اولویت بندی عوامل مؤثر بر مهاجرت اقشار متوسط روستایی به شهر در روستای گلیجان بخش مرکزی تنکابن بود.روش: روش پژوهش حاضر توصیفی پیمایشی از نوع همبستگی بود و نمونه آماری پژوهش متشکل از (366) نفر از ساکنان 20-50 ساله این بخش روستایی است که به روش نمونه گیری چند مرحله‌ای انتخاب شدند. به منظور گردآوری داده‌ها از پرسشنامه‌ استفاده شد. همچنین عوامل مؤثر بر مهاجرت اقشار متوسط روستایی به شهر در قالب چهار تم اصلی، عوامل فرهنگی- اجتماعی ، عوامل اقتصادی، عوامل اداری و خدماتی و عوامل طبیعی و زیست محیطی دسته‌بندی شدند. برای رتبه‌بندی عوامل از روش‌AHP فازی و جهت تجزیه و تحلیل داده و اولویت‌بندی عوامل و شاخص‌ها از نرم افزار Expert Choice استفاده گردید. یافته‌ها: نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل داده‌ها نشان می‌دهد بین (انگیزه‌های پیشرفت در شهر، رفت و آمد با اقوام و آشنایان، تأثیر شبکه‌های اجتماعی، کمبودشغل، درآمد پایین، نبود فرصت های سرمایه‌گذاری و کارآفرینی، نبود امکانات آموزشی مناسب، پایین بودن خدمات بهداشتی و درمانی مناسب، نامساعد بودن خدمات تفریحی و اوقات فراغت، اقلیم نامناسب سرد و خشک، کم‌بود آب کشاورزی و شرب) رابطه معنی‌داری وجود دارد. نتیجه‌گیری: مهاجرت روستائیان به شهرها و مراکز شهری باعث می‌شود که از طرفی روستاها از نیروهای فعال خالی شوند و این روستائیان که به شهر رفته اند از طرف دیگر باعث بروز مشکلاتی در محیط شهری می شوند.