فصلنامه رهیافتی در جامعه شناسی و توسعه

چکیده هدف: هدف پژوهش حاضر، بررسی رابطه سرمایه اجتماعی و روحیه کارآفرینی در بین دانشجویان بود. روش: روش پژوهش حاضر توصیفی پیمایشی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری تحقیق دانشجویان دانشگاه یاسوج هستند که 391 نفر از آنان به روش نمونه گیری تصادفی چندمرحله‌ای انتخاب شدند. جهت گردآوری داده‌ها و اطلاعات تحقیق از پرسشنامه 49 سوالی روحیه کارآفرینی سیادت و همکاران (1391) و پرسشنامه 34 سوالی سرمایه اجتماعی اونیکس و بولن (2000) استفاده شد. پایایی پرسشنامه روحیه کارآفرینی 912/0 و پایایی پرسشنامه سرمایه اجتماعی 875/0 سنجده شد.
یافته‌ها: نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل داده‌ها نشان می‌دهد، روحیه کارآفرینی دانشجویان در سطح متوسط می‌باشد. رابطه مثبت و معناداری بین سرمایه اجتماعی و روحیه کارآفرینی وجود دارد. بعلاوه، هیچ یک از متغیرهای جمعیتی رابطه معناداری با روحیه کارآفرینی نشان نمی‌دهند.
نتیجه‌گیری: با افزایش سرمایه اجتماعی می توان روحیه کارآفرینی را در بین دانشجویان ارتقا داد و از این طریق به یکی از مسائل اجتماعی مهم کشور یعنی بیکاری فارغ التحصیلان کمک کرد.

چکیده هدف: هدف پژوهش حاضر، تحلیل جامعه‌شناختی عوامل اجتماعی و فرهنگی مؤثر بر گرایش به حجاب در بین دانشجویان دختر مقطع کارشناسی دانشگاه‌آزاد اسلامی واحد‌ بابل بود.
روش: روش پژوهش حاضر توصیفی پیمایشی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری پژوهش دانشجویان دختر مشغول به تحصیل مقطع کارشناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد بابل در سال 1403 بودند به تعداد (1093) نفر، که از این تعداد 284 بر اساس روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای و طبق فرمول کوکران به عنوان حجم نمونه انتخاب شدند. به منظور گردآوری داده‌ها از دو پرسشنامه‌86 سوالی عوامل‌اجتماعی و فرهنگی مؤثر بر گرایش به حجاب (محقق ساخته) و پرسشنامه 17 سوالی گرایش به حجاب استفاده گردید. که روایی و پایایی آن به ترتیب 93/0 و 90/0 و 91/0 و 89/0 سنجیده شد. تمام تجزیه و تحلیل‌های آماری از طریق نرم افزارهای ‌کامپیوتری SPSS ‌و LISREL انجام گرفت.
یافته‌ها: نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل داده‌ها نشان می‌دهد بین عوامل‌اجتماعی مؤثر بر گرایش به حجاب در بین دانشجویان دختر مقطع کارشناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد بابل رابطه معنی‌داری وجود دارد. بین عوامل‌فرهنگی مؤثر بر گرایش به حجاب در بین دانشجویان دختر مقطع کارشناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد بابل رابطه معنی داری وجود دارد.
نتیجه گیری: از نگاه جامعه شناختی، حجاب در بستری از روابط اجتماعی شکل می‌گیرد که در آن چهارچوب، مسائل زنان دارای ابعاد فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و اقتصادی و همچنین مؤلفه‌های مذهبی، معنوی، منزلتی، شخصیتی و رفتاری است که از پارادایم و منظرهای مختلف قابل بررسی است.

چکیده هدف: هدف پژوهش حاضر، جرایم جوامع و مناطق آزاد تجاری و تکنیک‌های پیشگیری از آن در راستای توسعه و پیشرفت بود.
یافته‌ها: تحقیق و بررسی‌هایی در این زمینه دریافت شد که علاوه بر جرائم شایعی مانند رانت، اختلاس، رشوه، سرقت، جرائم خاصی مانند قاچاق، ورود و اقامت اتباع خارجی بدون مجوز، گواهی خلاف واقع کوتاژ و غیره در این مناطق به وفور رخ می‌دهد. هم چنین تکنیک‌های پیشگیری اجتماعی را می‌توان در قالب تدابیر بهبود و سالم‌سازی محیط، آگاهی رسانی عمومی و غیره بهبود داد. جهت پیشگیری وضعی نیز خنثی سازی عوامل جرم زا و انگیزه‌های بزه کارانه و... مفید می‌باشند.
نتیجه‌گیری: پیشگیری از جرم در مناطق آزاد تجاری نیازمند یک رویکرد چند جانبه است که شامل اقدامات امنیتی، آموزشی و همکاری‌های بین ‌سازمانی می‌شود. با توجه به نیازهای خاص هر منطقه، پیاده‌ سازی این استراتژی‌ها می‌تواند به کاهش نرخ جرم و افزایش امنیت در این مناطق بیانجامد.

چکیده هدف: هدف پژوهش حاضر، شناسایی و اولویت بندی راهکارهای مدیریتی مؤثر در تحقق انضباط اجتماعی کارکنان دادگستری استان آذربایجان شرقی بود.
روش: این تحقیق از حیث هدف، کاربردی و از لحاظ نوع تحقیق توصیفی می‌باشد. جامعة آماری این تحقیق شامل 25 نفر از کارکنان دادگستری استان آذربایجان شرقی بودند که به روش کاملاً هدفمند شناسایی و انتخاب شدند. تحقیق حاضر از نوع طرح‌های تحقیق آمیخته می‌باشد. به منظور اولویت‌بندی عوامل شناسایی شده راهکارهای مدیریتی مؤثر در تحقق انضباط اجتماعی از تکنیک تصمیم گیری MCDM با کمک تکنیک آماری AHP استفاده شد.
یافته‌ها: نتایج رتبه بندی متغیرها نشان داد وظیفه‌شناسی و مسئولیت‌پذیری با وزن 395/0 در رتبه اول، انگیزش کاری با وزن 390/0 در رتبه دوم، کنترل اجتماعی کارکنان با وزن 387/0 در رتبه سوم، توسعه فردی و حرفه‌ای با وزن 386/0 در رتبه چهارم، اعمال صحیح قوانین و مقررات با وزن 331/0 در رتبه پنجم، برنامه ریزی و مدیریت هدفمند با وزن 283/0 در رتبه ششم، مشارکت کارکنان در تصمیم‌گیری‌ها با وزن 274/0 در رتبه هفتم قرار دارند.
نتیجه گیری: نظم اجتماعی، مستلزم نظم و انضباط فردی افراد است و زندگی سالم اجتماعی در سیستم‌ها و نظام‌ها زمانی تحقق می‌یابد که افراد، قوانین، قواعد، مقررات، حدود و حقوق یکدیگر را محترم شمارند.

چکیده هدف: هدف پژوهش حاضر، شناسایی و اولویت بندی موانع مشارکت شهروندان در خدمات شهری شهر شادگان بود.
روش: روش پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و اکتشافی–آمیخته است. نمونه گیری بصورت هدفمند و از اعضای شورای شهر، شهرداران قبلی و فعلی شهر شادگان و معاونان آنها به تعداد 13 نفر انجام شد. پس از شناسایی موانع از طریق تحلیل محتوا پیشینه تحقیق، پرسشنامه بر اساس طیف لیکرت تهیه و بصورت فن دلفی در 3 دور توزیع گردید که تعدادی از مؤلفه‌ها حذف گردیدند.
یافته‌ها: نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل داده‌ها نشان می‌دهد چهار عامل ساختار و مختصات شهری مدیریت شهری، پاداش و انتظار پاداش از مشارکت و ساختارهای مشارکت موانع مشارکت شهروندان در خدمات شهری شناسایی شدند و پس از ترسیم درخت تصمیم اقدام به تهیه پرسشنامه مقایسات زوجی گردید که از طریق نرم افزارExpert Choice 11 اولویت بندی موانع مشارکت شهروندان در خدمات شهری شهر شادگان بدست آمد.
نتیجه گیری: مشارکت منجر به کاهش هزینه‌ها می‌شود زیرا منافع مدیریت شهر و ساکنان به هم وابسته است و چنانچه امر مشارکت محقق شود، بسیاری از خدمات مورد نیاز شهروندان در داخل شهر و با استفاده از ظرفیت‌های همان شهر تأمین می‌شود.

چکیده هدف: هدف پژوهش حاضر، تحلیل تأثیرات چندبعدی رسانه‌های اجتماعی و فضای مجازی بر جامعه ایران بود.
روش: روش پژوهش حاضر روش ترکیبی (تحلیل محتوا و نظرسنجی) که به بررسی الگوهای مصرف رسانه، تحولات هویتی، شکل‌گیری جنبش‌های نوین اجتماعی و دگرگونی گفتمان عمومی می پردازد.
یافته‌ها: نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل داده‌ها نشان می‌دهد، که اگرچه این فناوری‌ها فرصت‌هایی برای ارتباطات نوین و مشارکت مدنی ایجاد کرده‌اند، اما با چالش‌های جدی مانند گسترش اطلاعات نادرست، تهدید حریم خصوصی و تعمیق شکاف‌های اجتماعی همراه بوده‌اند. پژوهش حاضر با ترسیم نقشه‌ای جامع از این تعاملات پیچیده، در نهایت راهکارهای سیاستی برای مدیریت هوشمندانه فضای مجازی و توسعه سواد دیجیتال ارائه می‌دهد.
نتیجه گیری: مواجهه جامعه ایران با این پدیده نیازمند بازتعریف راهبردی در سطوح فردی، اجتماعی و حکمرانی است. رسانه‌های اجتماعی و فضای مجازی نه‌تنها شیوه‌های ارتباطی افراد را دگرگون ساخته‌اند، بلکه تأثیرات عمیقی بر ابعاد مختلف زندگی اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و حتی سیاسی کشور گذاشته‌اند.